Trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội, đầu tư công luôn giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Hiệu quả của đầu tư công không chỉ phụ thuộc vào quy mô nguồn vốn mà còn phụ thuộc rất lớn vào công tác quản lý, điều hành và sử dụng vốn đầu tư công, trong đó cơ quan tài chính các cấp giữ vai trò nòng cốt.
Trong bối cảnh yêu cầu sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước ngày càng cao, gắn với các nguyên tắc công khai, minh bạch, kỷ luật tài chính – ngân sách và trách nhiệm giải trình theo Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc phát huy đầy đủ vai trò của cơ quan tài chính từ Trung ương đến địa phương có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao chất lượng quản lý đầu tư công, hạn chế lãng phí, thất thoát, dàn trải nguồn lực.
Quản lý đầu tư công và vị trí của Sở Tài chính tại địa phương
Tại địa phương, Sở Tài chính là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về tài chính – ngân sách, trong đó quản lý đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Trên cơ sở các quy định của pháp luật và chỉ đạo của Trung ương, Sở Tài chính tham gia từ khâu xây dựng kế hoạch tài chính – ngân sách gắn với kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm; thẩm định chủ trương đầu tư, bố trí, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư; theo dõi, tổng hợp tình hình giải ngân; chủ trì thực hiện công tác quyết toán dự án hoàn thành; giám sát đánh giá đầu tư…
Thực tiễn tại tỉnh Phú Thọ cho thấy, Sở Tài chính đã tích cực tham mưu UBND tỉnh trong điều hành kế hoạch vốn đầu tư công, bảo đảm phân bổ vốn phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh; ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm, công trình hạ tầng thiết yếu, các dự án phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh và an sinh xã hội. Đồng thời, Sở Tài chính tăng cường phối hợp với các sở, ngành, UBND cấp xã và các chủ đầu tư để kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục tài chính, thanh toán, quyết toán, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Công tác quyết toán dự án hoàn thành được xác định là khâu quan trọng nhằm đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, tạo cơ sở rút kinh nghiệm trong công tác quản lý ở các giai đoạn tiếp theo, đồng thời phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo, xây dựng chính sách tài chính – ngân sách sát thực tiễn.
Vai trò của Phòng Quản lý đầu tư công thuộc Sở Tài chính
Ở cấp độ tổ chức thực thi, Phòng Quản lý đầu tư công (QLĐTC) là bộ phận chuyên môn có vai trò trực tiếp, then chốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý đầu tư công tại Sở Tài chính. Phòng QLĐTC tham gia thẩm định chủ trương đầu tư; theo dõi, tổng hợp tình hình giải ngân; tham mưu xử lý các vấn đề phát sinh về cơ chế, chính sách tài chính liên quan đến đầu tư công; phối hợp với Kho bạc Nhà nước và các đơn vị liên quan bảo đảm quy trình thanh toán, quyết toán, theo dõi tình hình giải ngân theo quy định.
Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới quản lý tài chính công ngày càng cao, Phòng QLĐTC đóng vai trò đầu mối chuyên môn trong việc tham mưu Sở Tài chính triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như: tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính trong quản lý đầu tư công; bảo đảm phân bổ và sử dụng vốn đúng mục tiêu, đúng đối tượng, tiết kiệm, hiệu quả; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, tổng hợp, phân tích số liệu; nâng cao chất lượng công tác quyết toán dự án hoàn thành; tăng cường phối hợp liên ngành, bảo đảm sự thống nhất giữa kế hoạch đầu tư công và kế hoạch tài chính – ngân sách của địa phương.
Quản lý đầu tư công là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế – xã hội, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống cơ quan quản lý nhà nước, trong đó cơ quan tài chính các cấp giữ vai trò trung tâm trong việc thiết lập kỷ luật tài chính, bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực. Với vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện của Sở Tài chính tại địa phương và trực tiếp là Phòng Quản lý đầu tư công, chuỗi quản lý tài chính công đối với đầu tư công được hình thành thống nhất, xuyên suốt.
Việc tiếp tục phát huy vai trò của Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ và các đơn vị chuyên môn trong quản lý đầu tư công sẽ góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước, bảo đảm đầu tư công thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.